Co zrobić, gdy dziecko nie potrafi się uspokoić?
Kiedy dziecko jest bardzo pobudzone, nie próbuj od razu tłumaczyć, przekonywać ani wyciągać konsekwencji. Najpierw pomóż mu odzyskać spokój. Dopiero później wróć do rozmowy. Najpierw regulacja, potem informacja o niewłaściwym zachowaniu.
W czasie silnych emocji
Mów krótko i spokojnie: „Jestem obok.”, „Nie pozwolę ci uderzać.”, „Najpierw się uspokoimy, potem porozmawiamy.”
Ogranicz bodźce. Wyłącz telewizor, ścisz muzykę, odsuń inne osoby i nie zadawaj wielu pytań.
Zaproponuj dwie proste możliwości, w ten sposób dziecko odzyskuje poczucie kontroli w sytuacji, która jest dla niego (i jego małego układu regulacji emocji) krytyczna:
„Chcesz usiąść tutaj czy w swoim pokoju?”, „Wolisz ciszę czy wodę?”,„Chcesz, żebym był blisko czy trochę dalej?”
Jeśli dziecko jest bezpieczne, nie wdawaj się w długą dyskusję. Powtarzaj ten sam spokojny komunikat.
Dzienniczek pomaga przejść od ogólnego wrażenia do konkretnych sytuacji.
Nie rezygnuj od razu z wymagania
Jeżeli wybuch pojawił się przed obowiązkiem, zrób krótką przerwę, ale później wróć do zadania. „Najpierw trzy minuty przerwy, potem wkładamy piżamę.”
Możesz też zmniejszyć trudność: „Nie sprzątamy całego pokoju. Najpierw tylko klocki.”
Stosuj zasadę „najpierw–potem”
To pomaga przy przechodzeniu między czynnościami:„Najpierw zęby, potem bajka.”,„Najpierw dwa zadania, potem przerwa.”,„Najpierw odkładamy tablet, potem wybierasz książkę.”
Ważne, żeby dorosły dotrzymał zapowiedzi.
Ucz proszenia o przerwę
W spokojnym momencie naucz dziecko prostego komunikatu:„Potrzebuję przerwy.”,„Jest za głośno.”,„Pomóż mi.”,„Nie rozumiem.”
Kiedy dziecko użyje takiego komunikatu, zauważ to i udziel krótkiej przerwy.Ważne: pilnuj czasu, na który się umówiliście, dobrze żeby dziecko widziało upływający czas. Pomocny będzie stoper lub klepsydra.
Zaproponuj bezpieczne rozładowanie napięcia
Niektórym dzieciom pomaga ruch. Można zaproponować:
I to nie jest tak, że każda metoda działa na każde dziecko. Trzeba je wypróbować i nauczyć się ich wykorzystywania: najpierw w trakcie spokoju, a w kolejnych krokach przy wybuchach emocjonalnych. Wybierzcie 2–3 sposoby i ćwiczcie je wtedy, gdy dziecko jest spokojne.
Wzmacniaj małe postępy
Nie czekaj na idealne zachowanie. Zauważaj każdą próbę:„Powiedziałeś, że potrzebujesz przerwy.”,„Zatrzymałaś rękę.”,„Usiadłeś, mimo że nadal jesteś zły.”,„Mówisz ciszej — teraz mogę cię lepiej usłyszeć.”
Konkretna pochwała działa lepiej niż ogólne „brawo”,”super”,”świetnie”.
Szczególnie pomocne będą:
Uprzedzaj o zmianach
Wiele wybuchów pojawia się przy kończeniu przyjemnej aktywności lub przy niespodziewanej zmianie planów.
Powiedz wcześniej:„Za dziesięć minut kończymy.”„Zostało pięć minut.”„Jeszcze minuta.”
Pomocny może być minutnik lub klepsydra.
Po wszystkim porozmawiaj krótko
Gdy dziecko już się uspokoi, wystarczą trzy kroki:„Było ci trudno, kiedy trzeba było wyłączyć grę.”,„Możesz być zły, ale nie możesz rzucać- nie zgadzamy się na to.”,„Następnym razem powiedz: potrzebuję przerwy.”
Potem krótko przećwiczcie nową reakcję.
Czego unikać?
Nie pomaga:
Najbardziej skuteczne są: spokojny dorosły, krótkie komunikaty, jasne granice, przewidywalność i regularne ćwiczenie nowych zachowań poza trudną sytuacją.
Drogi Rodzicu pamiętaj! Twój spokój buduje spokój dziecka.
Materiały do pobrania
Poniżej znajdziesz materiały do pobrania, w tym:
1.Termometr emocji
2.Plan uspokojenia dziecka